✍️گفتگو کننده: محمد خالد حاجیزاده
ورزش تکواندو و ساوات جزو ورزشهای رزمی خیلی با اهمیت است که در خراسانافغانستان اما به دلیل تبعيض قومی و گزینشهای قوم محور اکثر استعدادهای ورزشی در این رشتهها زمینهای رشد و فعالیتهای بیشتر نیافتهاند. اکثر ورزشکاران در فقر، در بیکاری و در شرایط نا امن زیر حاکميت گروه ط-البان، یا در مهاجرت به سر میبرند، اما با آنهم کسانی بودند و هستند که در کنار این چالشها در رشتههای ورزشی و به مسلک خود متعهد ماندند و رشد کردند و رویای بزرگ حرفهیی خود را دنبال میکنند.
در این زمینه، روزنامهنگار خراسان تایمز با امیدالله علیزاده یکی از ورزشکاران تکواندو و مربی رشته ساوات در کنیا گفتوگو کردهاست.
خراسان تایمز: امیدالله عزیز، خوش آمدی. اگر بخواهیم از اول شروع کنیم، چه چیزی باعث شد از کودکی به ورزش علاقهمند شوی؟
امیدالله علیزاده: تشکر از شما. من از حدود هشتسالگی به ورزشهای رزمی و ژیمناستیک علاقه پیدا کردم. پدرم هم خودش کونگفو و کاراته کار میکرد. به همین دلیل، ورزش از همان کودکی بخشی از زندگی من بود.
البته پدرم دوست نداشت من ورزش را به صورت حرفهای دنبال کنم، چون خودش میدانست که این راه آسان نیست و ممکن است برایم مشکلات زیادی ایجاد کند. اما علاقه من به ورزش خیلی زیاد بود و نتوانستم آن را کنار بگذارم.
خراسان تایمز: خیلی از ورزشکاران یک لحظه خاص در زندگی دارند که مسیرشان را تغییر میدهد. برای تو آن لحظه چه زمانی بود؟
امیدالله علیزاده: برای من المپیک ۲۰۱۲ لندن بود.
آن زمان نه موبایل داشتم و نه اینترنت. در خراسانافغانستان تنها یک شبکه تلویزیونی بازیهای المپیک را پخش میکرد. من مبارزه روحالله نیکپا را دیدم و خیلی تحت تأثیر قرار گرفتم.
با خودم گفتم: «اگر او توانسته در المپیک مدال بگیرد، من هم میتوانم.»
از همانجا رؤیای المپیک در ذهنم شکل گرفت. آرزو کردم روزی خودم هم در المپیک شرکت کنم و مدال بگیرم.
خراسان تایمز: روحالله نیکپا برای خیلی از جوانان ورزشکار الهامبخش بود. برای تو چه معنایی داشت؟
امیدالله علیزاده: برای من خیلی بزرگ بود. وقتی یک جوان از خراسانافغانستان را میدیدم که در بزرگترین میدان ورزشی جهان مبارزه میکند، احساس میکردم این کار برای ما هم ممکن است.
من به خودم باور پیدا کردم که شاید روزی بتوانم همان راه را ادامه بدهم.
خراسان تایمز: اما مسیر رسیدن به دسته ملی برایت بدون مشکل نبود. چه اتفاقی افتاد؟
امیدالله علیزاده: من از نظر بدنی آماده بودم و توانایی زیادی داشتم. مربیانم هم میگفتند که بازیکن خوبی هستم. حتی به من لقب «روحالله دوم» داده بودند.
اما مشکلات مختلفی وجود داشت. من به دلیل تعلق به جامعه هزاره با تبعیض روبهرو شدم و احساس میکردم با وجود تواناییهایی که دارم، فرصت کافی برای پیشرفت به من داده نمیشود.
در نهایت، مسیرم در تکواندو آنطور که میخواستم پیش نرفت.
خراسان تایمز: بعد از آن با ساوات آشنا شدی. این رشته چگونه وارد زندگیات شد؟
امیدالله علیزاده: حدود سال ۲۰۱۵ یکی از دوستانم که در ساوات فعالیت داشت، این ورزش را به من معرفی کرد.
آنها به من گفتند: «آینده تو در ساوات است. تو مهارتهای خوب تکواندو را داری؛ فقط باید بوکس را هم یاد بگیری.»
من این پیشنهاد را جدی گرفتم و شروع کردم به تمرین.
بعد از مدتی توانستم وارد دسته ملی ساوات شوم و در مسابقات مختلف شرکت کنم و مدال و عنوانهایی به دست بیاورم.
خراسان تایمز: آن زمان احساس کردی دوباره به رویای المپیک نزدیک شدهای؟
امیدالله علیزاده: بله، دقیقا. وقتی دیدم در یک رشته جدید موفق شدهام و در مسابقات نتیجه میگیرم، دوباره امیدوار شدم.
در آن زمان صحبتهایی هم درباره امکان حضور ساوات در المپیک وجود داشت. من فکر میکردم شاید این همان فرصتی باشد که سالها منتظرش بودم.
خراسان تایمز: اما در کنار ورزش، با مشکلات امنیتی هم مواجه شدی.
امیدالله علیزاده: بله. شرایط خیلی سخت شد. چند بار مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفتم و در جریان این حملات آسیبهای جدی دیدم؛ از جمله از ناحیه شکم و کمر.
وقتی امنیت یک انسان در خطر باشد، دیگر حتی ورزش هم سخت میشود. من مجبور شدم به آینده و زندگی خودم فکر کنم.
در نهایت در سال ۲۰۱۹ خراسانافغانستان را ترک کردم.
خراسان تایمز: وقتی وارد کینیا شدی، فکر میکردی دوباره بتوانی ورزش حرفهای را ادامه بدهی؟
امیدالله علیزاده: راستش خیلی سخت بود. وقتی وارد کمپ پناهجویان کاکوما شدم، شرایط کاملا متفاوت بود.
من دیگر امکاناتی را که یک ورزشکار حرفهای نیاز دارد، نداشتم. مشکلات زندگی، نبود امکانات ورزشی، ناامنی و شرایط دشوار کمپ همه چیز را سخت میکرد.
اما من نمیخواستم ورزش را کنار بگذارم.
گفتم اگر ورزش را رها کنم، بخشی از خودم را از دست دادهام.
خراسان تایمز: کاکوما برای تو فقط محل زندگی شد یا تبدیل به یک محل جدید برای فعالیت ورزشی هم شد؟
امیدالله علیزاده: هر دو.
من تمرینات خودم را ادامه دادم، اما بعد متوجه شدم، جوانان زیادی در کمپ هستند که استعداد دارند و به ورزش علاقهمند هستند.
به همین دلیل شروع کردم به آموزش دادن.
دانشآموزانی از سودان جنوبی، سودان، اوگاندا، بروندی و سومالیا داشتم. برای من مهم بود که این بچهها بدانند پناهجو بودن به این معنی نیست که باید رویاهای خودشان را کنار بگذارند.
خراسان تایمز: وقتی به آنها آموزش میدهی، بیشتر روی ورزش تمرکز میکنی یا روی زندگی و آیندهشان هم صحبت میکنی؟
امیدالله علیزاده: هر دو.
ورزش فقط مشتزدن و لگدزدن نیست. ورزش به انسان نظم، اعتمادبهنفس و امید میدهد.
من میخواهم این بچهها یاد بگیرند که میتوانند چیزی باشند. شاید یکی از آنها روزی در مسابقات بزرگ جهانی شرکت کند.
مشکل بسیاری از این جوانان این است که امکانات ندارند. استعداد دارند، اما فرصت ندارند.
خراسان تایمز: یکی از شاگردانت، لورنس ناموکیزا، امسال به دسته پناهندگان بازیهای المپیک جوانان داکار راه یافته است. وقتی این خبر را شنیدی چه احساسی داشتی؟
امیدالله علیزاده: خیلی خوشحال شدم.
برای من موفقیت او فقط موفقیت یک شاگرد نیست. این نشان میدهد که اگر به پناهجویان فرصت داده شود، آنها هم میتوانند در سطح بینالمللی رقابت کنند.
گاهی یک مربی فقط باید به یک جوان بگوید: «تو میتوانی.»
همین جمله میتواند زندگی یک نفر را تغییر بدهد.
خراسان تایمز: خودت هم اخیرا در یک مسابقه آسیایی در نپال سه مدال گرفتی. این موفقیت برایت چه معنایی داشت؟
امیدالله علیزاده: برای من خیلی مهم بود.
وقتی به مسابقات میروم، ورزشکاران تیمهای ملی معمولا با مربی، پزشک، گروه فنی و امکانات مختلف میآیند.
اما من بهعنوان یک پناهجو اغلب تنها هستم.
با اینحال، توانستم سه مدال بگیرم. این موضوع به من اعتمادبهنفس بیشتری داد.
با خودم گفتم: «حالا حداقل مدالهای بینالمللی دارم.»
خراسان تایمز: سختترین قسمت برایت چیست؛ خود مسابقه یا آمادهشدن برای مسابقه؟
امیدالله علیزاده: آمادهشدن سختتر است.
یک ورزشکار حرفهای باید تغذیه مناسب، تمرین مناسب، مربی، امکانات پزشکی و تجهیزات داشته باشد. وقتی این چیزها را نداری، تمرینکردن بسیار دشوار میشود.
اما من تلاش میکنم با همان امکاناتی که دارم، بهترین کار را انجام بدهم.
خراسان تایمز: با وجود همه این مشکلات، هنوز رویای المپیک را داری؟
امیدالله علیزاده: بله، هنوز دارم.
شاید ساوات هنوز وارد برنامه رسمی المپیک نشده باشد، اما من رویایم را کنار نگذاشتهام.
حتی اگر نتوانم مدال بگیرم، اگر فقط یکبار بتوانم در المپیک شرکت کنم، برایم بسیار ارزشمند خواهد بود.
من از سال ۲۰۱۲ این رویا را دارم.
خراسان تایمز: هدف نزدیکت چیست؟
امیدالله علیزاده: هدف بعدی من مسابقات قهرمانی جهان ساوات در فرانسه است که در ماه سپتامبر برگزار میشود.
ورزشکاران زیادی که در ردهبندی جهانی قرار دارند، در این مسابقات حضور خواهند داشت.
امیدوارم بتوانم نتیجه خوبی بگیرم و یک مدال ارزشمند به دست بیاورم.
خراسان تایمز: اگر یک روز دیگر نتوانی به عنوان ورزشکار حرفهای مبارزه کنی، آینده خودت را چگونه میبینی؟
امیدالله علیزاده: من به این موضوع فکر کردهام.
هیچ ورزشکاری برای همیشه نمیتواند در میدان مسابقه بماند. به همین دلیل میخواهم در آینده یک بنیاد برای ورزشکاران پناهجو ایجاد کنم.
میخواهم به جوانانی که استعداد دارند اما امکانات ندارند کمک کنم.
اگر بتوانم حتی چند نفر را به مسابقات ببرم و به آنها فرصت بدهم که استعدادشان را نشان دهند، برای من یک موفقیت بزرگ است.
خراسان تایمز: چرا فکر میکنی ورزش میتواند برای پناهجویان مهم باشد؟
امیدالله علیزاده: چون ورزش میتواند انسانها را کنار هم بیاورد.
در یک مسابقه، مهم نیست یک نفر از کدام کشور آمده، چه زبان دارد یا چه گذشتهای دارد. همه در یک میدان هستند و با قوانین یکسان رقابت میکنند.
برای من ورزش ابزاری است که میتواند انسانها را در یک رقابت صلحآمیز کنار هم قرار دهد.
خراسان تایمز: اگر بخواهی به یک جوان پناهجو که امروز در یک کمپ زندگی میکند و احساس میکند هیچ آیندهای ندارد، یک جمله بگویی، چه میگویی؟
امیدالله علیزاده: میگویم رویایت را رها نکن.
شرایط ممکن است خیلی سخت باشد. ممکن است امکانات نداشته باشی، ممکن است کسی تو را باور نکند؛ اما خودت باید به خودت باور داشته باشی.
من هم از یک جایی شروع کردم. سالها گذشته، مهاجرت کردم، مشکلات زیادی داشتم، اما هنوز به رویای خودم فکر میکنم.
خراسان تایمز: و آخرین سؤال؛ بزرگترین رویای امیدالله علیزاده چیست؟
امیدالله علیزاده: شاید خیلیها فکر کنند بزرگترین رویای من مدال المپیک است.
بله، المپیک هنوز یکی از بزرگترین آرزوهای من است.
اما یک رویای بزرگتر هم دارم.
میخواهم بتوانم زندگی حداقل یک انسان دیگر را تغییر بدهم؛ یک پناهجو که مثل من رویا دارد، اما فرصت ندارد.
اگر روزی بتوانم چنین کاری کنم، احساس میکنم تمام سختیهایی که کشیدم بیمعنا نبوده است.
خراسان تایمز: امیدالله عزیز، از اینکه وقت گذاشتی و داستان زندگی و مبارزهات را با ما شریک ساختی، بسیار سپاسگزارم. برایت در مسابقات پیشرو و در ادامه مسیر ورزشیات موفقیت آرزو میکنم.
امیدالله علیزاده: من هم از شما تشکر میکنم و امیدوارم روزی بتوانیم ببینیم که هیچ پناهجویی به خاطر شرایط زندگیاش مجبور نباشد رویای خود را کنار بگذارد.
