✍️سیحون کوهسار

باشنده‌گان منطقه جبرییل هرات، صبح روز سه‌شنبه، ۱۹ جوزا/خرداد، در اعتراض به بازداشت زنان به اتهام نپوشیدن چادری از سوی گروه طالبان، دست به تظاهرات مسالمت‌آمیز زدند.

این تجمع اعتراضی دقایقی پس از شروع، با شلیک مستقیم و لت‌وکوب معترضین از سوی نیروهای گروه طالبان مواجه شد.

نوارهای تصویریی که در رسانه‌ها منتشر شده، نشان می‌‌دهد که جنگ‌جویان گروه طالبان برای متفرق کردن معترضان، به گونه مستقیم گلوله جنگی شلیک می‌‌کنند.

براساس گفته‌های منابع، در این رویداد چهار تن کشته و نزدیک به ۳۰ تن دیگر زخمی شده‌اند.

برخی متعرضان گفتند که گروه طالبان بیشتر به پاها و حتی به سینه افراد شلیک می‌کردند و یکی از کشته‌شده‌گان یک کودک بوده‌است.

نوارهای تصویری منتشرشده از جریان اعتراضات نشان می‌دهد که معترضان با وجود شلیک‌های گسترده، شعار «تحصیل، کار، آزادی» سر می‌دادند و زنان در صفوف اعتراض حضور داشتند. اما همزمان با این شعارها، گروه طالبان به شلیک مستقیم ادامه می‌دادند.

با وجود سرکوب خونین اعتراضات و زخمی شدن ده‌ها تن، منابع می‌گویند که بسیاری از خانواده‌ها به دلیل ترس از بازداشت و پیگرد گروه طالبان، زخمی‌های خود را به بیمارستان منتقل نکرده و آنان را به خانه‌ها یا مکان‌های نامعلومی برده‌اند.

نیروهای گروه طالبان در بیمارستان‌ها نیز حضور داشتند و به دنبال شناسایی زخمیان می‌گشتند.

منابع افزودند که پس از سرکوب اعتراضات، نیروهای مسلح گروه طالبان ساعات بعد به تعقیب معترضان پرداختند و با گشت‌زنی در سرک‌ها و کوچه‌های منطقه جبرییل، فضای شهر را کاملاً نظامی کردند.

تعدادی از این نیروها با گروه‌های متشکل از موترسایکل، رنجر و موترهای شخصی به گشت‌زنی پرداختند و با ایجاد ایست‌های بازرسی، مسدود کردن چهارراه‌ها و چک کردن موبایل‌های هوشمند شهروندان، بازار منطقه جبرییل را به تعطیلی کشاندند.

گروه طالبان همچنین با استفاده از دوربین‌های امنیتی بازارها و دکان‌ها، منبع عکس‌ها و ویدیوها را پیدا کرده و شماری از کسانی را که مشغول ضبط تصاویر از پنجره خانه‌هایشان بودند، دستگیر کردند.

منابع گفتند که برخی از معترضان فیلم و عکس‌هایی از جریان شلیک و لت‌وکوب نیروهای گروه طالبان گرفته‌اند، اما به دلیل ترس از تحت تعقیب قرار گرفتن، از اشتراک‌گذاری آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی خودداری می‌کنند.

منابع تصریح کردند که محتسبان این گروه همزمان با سرکوب معترضان در تمام نواحی شهر، زنانی را که به گفته آنان چادری یا برقع نداشتند، بازداشت کرده‌اند.

گفته می‌شود که برخی امامان مسجد در هرات از مردم خواسته‌اند که زنان‌شان را اجازه بیرون رفتن ندهند و تاکید کرده‌اند که توان هیچ‌گونه میانجی‌گری برای آزادی بازداشت‌شده‌گان را ندارند.

این رویداد واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی را برانگیخته‌است.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین خراسان‌افغانستان، با ابراز نگرانی از خشونت‌ها در هرات گفت که جامعه به صلح، شادی و زندگی سرشار از دوستی نیاز دارد و ضروری است که همه مردم خراسان‌افغانستان، به‌ویژه زنان، مورد احترام کامل قرار گیرند.

هم‌چنان محمد اسماعیل‌خان، از فرماندهان جهادی هرات، بازداشت و آزار زنان را «غیرقابل تحمل» خواند و به گروه طالبان هشدار داد که هیچ حکومتی با زور و سرکوب به جایی نرسیده‌است.

رنگین دادفر سپنتا، مشاور پیشین امنیت ملی نیز تاکید کرد که آزادی «گرفتنی است» و پایان دادن به این ظلم باید توسط خود مردم صورت گیرد.

جبهه مقاومت ملی و جبهه‌آزادی هم با انتشار بیانیه‌ای هشدار دادند که این اقدامات بی‌پاسخ نخواهد ماند.

از سوی هم سازمان عفو بین‌الملل استفاده گروه طالبان از گلوله جنگی علیه معترضان را «تشدید تکان‌دهنده» حملات این گروه به حق اعتراض مسالمت‌آمیز و حقوق زنان توصیف کرد و خواهان توقف فوری خشونت‌ها و آزادی بازداشت‌شدگان شد.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای خراسان‌افغانستان نیز خواهان پاسخ‌گویی مسوولان این خشونت‌ها شد.

در کنار نهادهای حقوق بشری، هنرمندانی چون فرهاد دریا و آریانا سعید نیز با محکوم کردن این اقدامات، آن را تلاشی برای حذف کامل زنان از جامعه خواندند.

در مقابل، سیف‌الاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف گروه طالبان، بازداشت زنان را رد کرده و این گزارش‌ها را اقدام مغرضانه برخی رسانه‌ها و سازمان‌ها خواند.

عزیزالرحمن مهاجر، رییس امر به معروف طالبان در هرات نیز ادعا کرده است که فعالیت‌های آنان صرفاً در چارچوب توصیه و آگاهی‌دهی در مورد رعایت حجاب بوده‌است.