سیحون کوهسار
زهران ممدانی، شهردار نیویورک، در سخنانی اخیر با اشاره به تنوع زبانی این شهر، از زبان پشتو به عنوان یکی از زبانهای اقلیتهای ساکن نام برد و ابراز امیدواری کرد که تاریخ آینده نیویورک به این زبان نیز نوشته شود.
این اظهارات با واکنشهای متفاوتی، بهویژه در میان شهروندانخراسانافغانستان، روبرو شدهاست.
اسماعیل یون، رییس پیشین تلویزیون «ژوندون» در کابل، از این اشاره استقبال کرده و آن را نشانهای از گسترش نفوذ و اهمیت جهانی زبان پشتو دانست.
به گفته وی، این امر نشان میدهد که دامنه تاثیر پشتو فراتر از مرزهای خراسانافغانستان است.
در مقابل، بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی در خراسانافغانستان این اشاره را نمادین و تبلیغاتی ارزیابی کردهاند.
آنان خاطرنشان کردند که شمار گویشوران پشتو در نیویورک در مقایسه با زبانهایی مانند اسپانیایی، چینی، پارسی، عربی یا هندی بسیار کمتر است و سخنان شهردار را بخشی از شعارهای کلیشهای درباره احترام به تنوع قلمداد میکنند.
همزمان، این موضوع سبب شده تا برخی از شهروندان خراسانافغانستان، ضمن استقبال از توجه به هر زبان، نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت زبان پارسی در داخل کشور بیان کنند.
آنان اشاره کردهاند که زبان پارسی، با وجود داشتن اکثریت گویشور در خراسانافغانستان، در سالهای اخیر بهویژه پس از روی کار آمدن گروه طالبان، شاهد محدودیتهای فزایندهای در عرصههای اداری، آموزشی و رسانهای بودهاست.
شهروندان پارسیزبان خراسانافغانستان انتقاد کردند که چنین محدودیتهایی بر پارسی، کمتر از سوی روشنفکران و گویشوران برجسته پشتو زبان در داخل یا خارج از خراسانافغانستان مورد اعتراض قرار گرفتهاست.
طبق گزارشهای رسانهای و نهادهای معتبر در طول بیش از چهار سال حاکمیت گروه طالبان، دهها دستور بر حذف زبان پارسی از نهادهای حکومتی و نهادهای علمی صادر شدهاست؛ اما تا هنوز هیچیک از شخصیتهای سرشناس و نخبگان پشتون، واکنش شایانی در برابر سیاستهای پارسیستیزانه این گروه نشان ندادهاند.
حتی در برخی موارد دیدهشدهاست که اقدامات حذفی گروه طالبان مانند جایگزینی واژگانی چون «دانشگاه» و «دانشکده» با معادلهای پشتو را تحسین کردهاند.
