✍محمد نوید دانشپور
صبح امروز یکشنبه (۷ جدی/دی)، بازار ارز تهران بار دیگر شاهد جهش بیسابقه قیمت دلار بود؛ به طوری که در نخستین ساعات کاری روز، نرخ دلار آزاد به ۱۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان رسید و کمتر از دو ساعت بعد به ۱۴۲ هزار تومان صعود کرد و همچنین بعد از ظهر امروز نیز از مرز ۱۴۳ هزار تومان عبور کرد.
این افزایش ناگهانی نشاندهنده ادامه روند سقوط ارزش پول ایران است که کارشناسان آن را نتیجه ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی میدانند. رشد لحظهای نزدیک به سههزار تومانی دلار در کمتر از دو ساعت، نشاندهنده بیثباتی شدید بازار ارز است.
در کنار دلار، قیمت سایر ارزهای اصلی نیز رکوردشکنی کرد؛ یورو با عبور از مرز ۱۶۷ هزار تومان و پوند بریتانیا با ثبت رقم ۱۹۱ هزار و ۸۵۰ تومان، بیشترین افزایش نرخ در تاریخ اخیر بازار را تجربه کردند.
همزمان با جهش دلار، بازار طلا و سکه نیز روند صعودی شدیدی را ثبت کرد. بر اساس گزارشهای رسانهای ایرانی، هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد ۳.۵۵ درصدی به بیش از ۱۵ میلیون و ۷۲۵ هزار تومان رسید.
سکه بهار آزادی با افزایش ۳.۳۳ درصدی به ۱۵۶ میلیون تومان و سکه امامی با رشد ۳.۴۶ درصدی به ۱۶۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. نیمسکه، ربعسکه و سکه گرمی نیز افزایش قیمت قابل توجهی داشتند.
کارشناسان اقتصادی، افزایش نرخ دلار، تورم بالا و نگرانی مردم برای حفظ ارزش داراییهای خود را مهمترین دلایل رشد قیمت طلا و سکه در بازار داخلی میدانند.
افزایش تقاضا برای طلا به عنوان یک دارایی امن، به همراه نوسانات قیمت جهانی طلا، فشار مضاعفی بر بازار داخلی ایجاد کرده است. این روند پیشبینی میشود که در روزهای آینده ادامه یابد.
همزمان با بازار ارز و طلا، شاخص بورس نیز روند صعودی را تجربه کرد. شاخص کل بورس با رشد ۶۱ هزار واحدی به ۴ میلیون و ۱۶۰ هزار واحد رسید و شاخص هموزن نیز ۵ هزار واحد مثبت شد. ارزش معاملات بورس به بیش از ۲۵۵ هزار میلیارد تومان رسید.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که رشد شاخص بورس، همگام با سقوط ارزش پول ملی، نشاندهنده عدم تعادل بازارهای مالی است و نمیتواند آرامش اقتصادی ایجاد کند.
برخی تحلیلگران تاکید دارند که ادامه سقوط ارزش پول ایران، وضعیت معیشتی میلیونها ایرانی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. کاهش قدرت خرید، افزایش هزینههای درمان و نان، و بیثباتی اقتصادی، به دغدغههای روزمره مردم تبدیل شدهاست.
اقتصاددانان علت اصلی این بحران را سیاستگذاریهای داخلی و ضعف مدیریت اقتصادی میدانند و معتقدند تحریمها تنها بهانهای برای پوشش این ناکارآمدیها هستند.
گزارشها حاکی است که افزایش نرخ ارز و طلا، نه تنها زندگی روزمره مردم، بلکه ثبات اجتماعی و سیاسی کشور را نیز تهدید میکند. نوسانات بازارهای داخلی میتواند موجب افزایش اعتراضات و فشار بر دولت شود.
رسانههای ایرانی با انتشار این آمارها، سقوط ارزش پول ملی را زنگ خطری برای سیاستگذاران دانسته و تاکید دارند که بدون اصلاحات ساختاری، بحران اقتصادی ادامه خواهد یافت.
روی همرفته باید گفت که وضعیت بازار ارز، طلا و بورس، نشاندهنده یک بحران سیستماتیک و بیسابقه در اقتصاد ایران است. کارشناسان بر لزوم اقدام فوری برای کنترل تورم و تثبیت نرخ ارز تاکید میکنند.
