سیحون کوهسار
نادر نادری، عضو پیشین تیم مذاکرهکننده صلح خراسانافغانستان و چهره سرشناس حقوق بشر، برای نخستین بار جزئیات بازداشت و شکنجههای خود توسط گرده طالبان در سال ۱۹۹۸ را منتشر کرد.
این روایت که در مقالهای در سایت “فریدام فریکوئنسی” و بخشی از کتاب جدید او با عنوان «معامله ناپسند» آمده است، تصویری هولناک از خشونتهای گروه طالبان در برابر مخالفان ارایه میدهد.
نادری که در زمان حاکمیت قبلی گروه طالبان، دانشجوی ۲۳ ساله دانشگاه کابل و فعال حقوق بشر بود، به دلیل مقاومت در برابر سیاستهای سختگیرانه گروه طالبان از جمله مخالفت با اخراج دانشجویان دختر و گزارشدهی مخفیانه از نقض حقوق بشر، بازداشت و به زندان میدانشهر منتقل شد.
وی میگوید به مدت هفتهفته در این زندان تحت “بدترین فشارهای جسمی و روانی” قرار گرفته است.
نادری، شکنجهگر خود را نوجوانی ۱۵ ساله به نام «قاری نورآقا» توصیف میکند که با کیبل برق، به کف پاهایش میزده است.
این دیپلمات سابق در توصیف لحظات شکنجه مینویسد: «فریادهایم برای آنها شادی میآورد و من نمیتوانستم ـ نمیخواستم ـ چنین رضایتی به آنها بدهم.» بنابراین، در تمام مدت سکوت اختیار کرده بود.
نادری، در ادامه به شرایط اسفبار زندان، بازجوییهای مکرر، کمبود شدید غذا، ازدحام سلولها و همچنین حضور ملا نورالدین تُرابی، وزیر وقت گروه طالبان که به دلیل اجرای علنی احکام اعدام و قطع عضو شهرت داشت، اشاره کرده است.
وی میگوید پس از هفتهفته، بدون آنکه دلیلی برای بازداشت یا آزادیاش به او گفته شود، در منطقه کوتهسنگی کابل رها شده است.
اما به باور او، «هرچند از زندان بیرون شدم، اما همه مردم کابل زندانی گروه طالبان بودند.»
نادری که پس از آزادی به فعالیتهای حقوق بشری خود ادامه داد و در سال ۲۰۰۴ جایزه ریباک را دریافت کرد. او در پایان مقاله خود تأکید میکند: «من زنده ماندم و دانستم که رسالتم این است که کشورم نیز زنده بماند.»
آقای نادری که اکنون پژوهشگر «مؤسسه هوور» است، اشاره میکند که در خلال مذاکرات صلح دوحه، این احتمال را میداد که یکی از مقامهای بلندپایه گروه طالبان حاضر در مذاکرات، همان شکنجهگر نوجوانش باشد که اکنون در ردههای بالای این گروه جای گرفته است.
