✍️شاکر هروی
گاهی آدم از دیدن و شنیدن محرومیتهای مردمش چنان دلگرفته میشود که حتی برای مردگان نیز دلتنگ میشود، مردگانی که روزگاری برای این سرزمین جنگیدند، آرمان داشتند و تاریخ ساختند اما امروز حتی آرامگاهشان نیز از دسترس مردمشان دور مانده است.
بماند که تاجیکان را از نشستن دور یک سفره، از صحنه قدرت، از زبان و فرهنگ و هویتشان به حاشیه راندهاند اما درد بزرگتر این است که بیکفایتی و معاملهگری تعدادی از سیاسیون تاجیک کار را به جایی رسانده که حتی درگذشتگان ما نیز از دعای خیر و حضور مردم خود محروم ماندهاند.
امروز با حسرت به فرصت ازدسترفته دیدار از سریچه فکر میکردم که ناگهان به ذهنم رسید حالا که فرصت دیدار آمر صاحب شهید فراهم نیست، دستکم به زیارت یار و همسنگر وفادارشان محمدقسیم فهیم بروم.
تصمیم گرفتم و با وجود ناآشناییام با کابل از شاه دوشمشیره به سمت سرایشمالی راه افتادم با رسیدن به سرایشمالی پیاده شدم و از چندین نفر سراغ تپه مارشال را گرفتم تا سرانجام پس از حدود بیست دقیقه پیادهروی به بالای تپه رسیدم.
در نخستین پوسته گروه ط-البان یک سرباز پشتون/افغان صدایم کرد و پرسید که کجا میروم؟
گفتم برای زیارت قبر مارشال فهیم آمدهام. سرباز نگاهی معنادار کرد و گفت: بسته است!
اما من به راهم ادامه دادم تا به دروازه ورودی آرامگاه مارشال محمد قسیم فهیم رسیدم، آنجا دوباره سه نفرسر باز مسلح جلویم را گرفتند و گفتند از کجا آمدی و به کجا میروی؟ گفتم آمدهام فاتحهای بر مزار مارشال صاحب بخوانم و چند دقیقهای در محوطه قدم بزنم، یکی از آنها گفت: برادر اشتباه آمدهای! اینجا خبری از مارشال شما نیست مارشال تان خیلی وقته رفته پیش خدا حساب کار ها و …..خود را پس بدهد، برو و اینجا ایستاد نشو. هرچه اصرار کردم اجازه ندادند ناگزیر برگشتم.
در مسیر بازگشت دوباره جلویم را گرفتند شناسنامهام را بررسی کردند درباره چند نفر گروه ط-البان هم استانی من پرسیدند و گفتم نمیشناسمشان و سرانجام گفتند: برو که در این روزها در کابل کنفرانس فرامین امیرالمومنین است و دستور داریم که کسی را درین ارتفاعات راه ندهیم.
منم رفتم گوشهای از محوطه بیرونی آرامگاه نشستم چند آیه از قرآن کریم خواندم و فاتحهای بر روح بزرگ آن بزرگ مرد فقید فرستادم سپس رو به آرامگاه خاموش و در اسارت مارشال کردم و با او درد دل کردم، از بیبرنامگی، بیوفایی و هویتباختگی برخی از کسانی گفتم که روزگاری خود را همراه و رهرو راه و مکتب او میدانستند اما امروز در پاسداری از میراث و جایگاه آن بزرگان کاری از پیش نبردهاند.
در دلم گفتم: مارشال عزیز امروز حتی اجازه ندادند بر مزارت فاتحه بخوانم؛ اما هنوز کسانی هستند که نام و خاطرهات را با درد و احترام به یاد میآورند. دیدار به فردای پس از آزادی!
مدتی از فراز تپه به کابل خیره شدم به شهری که گویی با زبان، تاریخ، فرهنگ و هویت بخشی از مردمانش بیگانه شدهاست سپس از تپه پایین آمدم و با خود گفتم: خیر است حالا که قسمت نشد مزار مارشال را ببینم میروم به زیارت شاه خراسان امیر حبیبالله کلکانی.
سوار خودرو شدم و در چهارراهی برکی پیاده شدم. پس از کمی قدمزدن و پرسوجو خودم را به تپه شهرآرا محل دفن امیر حبیبالله کلکانی و یارانش رساندم.
اما آنجا نیز با صحنهای تلختر روبهرو شدم داخل محوطه آرامگاه یک پوسته امنیتی برپا بود و چند عضو گروه ط-البان با موهای ژولیده سرگرم بازی والیبال بودند، به دروازه نزدیک شدم یکی از آنها به استقبالام آمد و گفتم برای فاتحهخوانی بر مزار امیر حبیبالله خادم دین رسولالله آمدهام و میخواهم چند عکس هم بگیرم.
آن سرباز پشتون/ افغان برایم گفت: دعایت را از خانهات بخوان ضرور نیست بیایی سر قبرش! تصویر قبرش را هم از اینترنت بگیر گفتم میخواهم مقاله در مورد این شخصیت در خاک خفته و کار نامهشان بنویسم برای همین نیاز به چند تا تصویر از مزارش دارم سرباز گفت برو برادر حیف شما و قلمتان نکرده که بخواهی در مورد این چیزی بنویسی این کسی نبوده و کاری برای این کشور نکرده که کسی بخواهد دربارهاش تاریخ بنویسد!
منم دیگر چیزی برای گفتن با آن سرباز نادان نداشتم و با شنیدن این حرفها بغضم سنگینتر شد.
گوشهای از قبرستان نشستم و به حال خودمان گریستم به حال مردمی که نه تنها در میان زندهها، بلکه در کنار مردگان خود نیز احساس غربت میکنند.
هرچه گلایه و نفرین در دلم بود نثار تجارت سیاسی، بیکفایتی و بیمسوولیتی کسانی کردم که سالها به نام تاجیک، به نام شهیدان و به نام هویت و تاریخ ما سخن گفتند اما امروز ما را به چنین روزگاری رساندهاند.
از خود پرسیدم آخر این چه سرنوشتی است؟ تاجیکان را از قدرت و سیاست کنار زدهاند، زبان و فرهنگشان را به حاشیه راندهاند و حالا حتی برای زیارت آرامگاه بزرگانشان نیز باید از سربازان پشتون/ افغان اجازه بگیرند!
با دلی پر از حسرت و آه از میان قبرستان برخاستم و به سوی شهر برگشتم.
در تمام مسیر یک پرسش ذهنم را رها نمیکرد:
ما به کجا رسیدهایم که نه در میان زندهها جایگاهی داریم و نه در کنار مردگان خود آرامشی؟
و چه تلخ است غربتی که آدم در وطن خودش حتی برای گریستن بر مزار بزرگانش نیز غریب باشد!













