سیحون کوهسار
انسان ذاتا حافظه دارد؛ حافظه‌ای که کوچک و بزرگ نمی‌شناسد. از بازی‌های کودکانه تا پرونده‌های کلان ملی، همه و همه در ذهن ثبت می‌شوند. مانند همان عکس‌ها و خاطراتی که در گوشی‌مان ذخیره می‌کنیم و هر از گاهی به چشم‌مان می‌خورند. حافظه انسان نیز دقیقا همین‌گونه است؛ گاهی به گذشته رجوع می‌کنی و بسیاری از تعامل‌ها، کنش‌ها و واکنش‌هایت را پیش چشم‌ت می‌آورد، انگار همین یک ساعت پیش بوده‌است.
از همین‌جا باید دریافت که اگر صفحات تاریخ می‌سوزد، اگر تاریخ‌نگاران حقایق را کتمان می‌کنند و اگر تاریخ منحرف می‌شود، ذهن‌ها همچنان زنده‌اند. این را نوشتم تا بگویم شب گذشته یک‌بار از آغاز سلطه گروه ط-البان، گالری ذهنم را مرور کردم. یک ساعت فکر کردم و تنها چیزی که در ذهنم ماند، جنایات این گروه بود.
اینجا می‌خواهم بگویم: همان کشف هولناک گورهای دسته‌جمعی. کسانی که به دلایل نامعلوم یا به جرم مقاومت در برابر گروه ط-البان، تیرباران شده و در گورهای دسته‌جمعی دفن شده‌بودند.
پنج‌سال پیش، رسانه‌ها از پیدا شدن گورهای دسته‌جمعی در پنجشیر گزارش دادند. منابع متعدد در این استان از کشف سه گور دسته‌جمعی متعلق به نیروهای «جبهه مقاومت ملی» به رهبری احمد مسعود خبر دادند که در نبرد با گروه ط-البان جان‌باخته بودند. به گفته منابع، دستان همه این کشته‌شدگان از پشت بسته‌بود.
به یاد دارم صالح‌محمد ریگستانی، فرمانده ارشد «جبهه مقاومت ملی»، در صفحه فیسبوک خود نوشت: «کشف گورهای دسته‌جمعی در پنجشیر؛ افرادی با دستان بسته به زیر خاک سپرده شده‌اند، کاری که حتی شوروی هنگام هجوم به خراسان‌افغانستان انجام نداده بود.» او افزود: «هنوز از دایکندی و سایر نقاط هزاره‌نشین خبری نیست؛ معلوم نیست چه گورهای دیگری کشف خواهد شد.»
از سوی دیگر، مولوی آغامیر، مسوول استخبارات گروه ط-البان در پنجشیر، به رسانه‌های داخلی تایید کرده‌بود که اجساد کشته‌شدگان نیروهای «جبهه مقاومت ملی» در شهرستان رخه استان پنجشیر کشف شده‌است. بسیاری بر این باورند که حافظه انسان گذشته را فراموش می‌کند، به ویژه موضوعات تاریخی. این برداشت اشتباه است. حافظه انسان‌ها همه چیز خوب و بد را در خود نگه می‌دارد، اما بسیاری، بنا به منافع شخصی، وضعیت زمانی و وجدان مخدوش‌شده، چیزی را به نمایش فراموشی می‌سپارند. وگرنه در گالری ذهن‌شان، همه چیز پابرجاست.
