سیحون کوهسار
در دهم اسد/مرداد ۱۳۷۸، منطقه شمالی (کوهدامن و پروان) در خراسانافغانستان شاهد یکی از تلخترین رویدادهای تاریخی خود بود. در چنین روزی، گروه ط-البان با اجرای سیاست «زمین سوخته»، تنها مزارع و خانهها را به آتش نکشیدند، بلکه زندگی، فرهنگ و هویت هزاران انسان را هدف قرار دادند.
گزارشهای سازمان ملل و دیدهبان حقوق بشر حکایت از آن دارد که در جریان این حمله، بیش از ۱۴۰ هزار نفر آواره شدند، سیستمهای آبیاری و زمینهای کشاورزی هدفمند تخریب گشتند و صدها غیرنظامی ربوده یا کشته شدند.
گروه ط-البان هزاران تاک انگور و صدها درخت مثمر را در شمالی اره کردند و زمینها را همراه با فرآوردههای کشاورزی به آتش کشیدند.
سخنگوی سازمان ملل در امور مهاجران اعلام کرد که گروه ط-البان ۴۰۰ هزار نفر را بهزور از این مناطق خارج کردند و آنان را سوار بر کامیونها به کابل و جلالآباد انتقال دادند و در این میان زنان و کودکان را از مردان جدا کردند.
با وجود تمام این ویرانیها، در دل خاکستر این آتش، مقاومتی شکل گرفت که ثابت کرد آتش نمیتواند اراده مردمی را که به هویت و سرزمین خود عشق میورزند، بسوزاند.
باشندگان شمالی با وجود تماشای خاکستر شدن تاکهای انگورهایشان، سوختن باغها، کوچ اجباری و انفجار کاریزها، هرگز تسلیم نشدند.
سیاست نابود کردن شمالی و آتش زدن این منطقه از دوران نادر خان شروع شدهاست.
هفتاد سال پیش محمد گلخان مهمند به فرمان محمد نادر خان، با همین روش دهها روستا را در پروان، کاپیسا و کوهدامن سوزاند، زمینها را مصادره و مردم را کوچاند.
سالروز این رویداد تلخ، یادآور خاطراتی است که هرگز از حافظه جمعی مردم شمالی و در کل خراسانافغانستان حذف نخواهد شد.
