✍️ اختر مکویی: منبع روزنامهای دیلی تلگراف سهشنبه ۲۸ جولای ۲۰۲۶ مطابق ۶ اسد/مرداد ۱۴۰۵
سلاح جتمحور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ارتقا یافته و اکنون چالشی تازه برای نیروهای ایالات متحده ایجاد کردهاست.
پهپاد «حدید ۱۱۰» ایران ارتقا یافته است. اکنون این پهپاد در ارتفاع پایینتر پرواز میکند، سرعت بیشتری دارد و شناسایی آن دشوارتر شده است. این پهپاد جدید که با موتور جت کار میکند و حداکثر سرعت آن به بیش از ۳۰۰ مایل در ساعت میرسد، با هدف عبور از سامانههای پدافند هوایی ایالات متحده و نفوذ به آنها طراحی و ساخته شده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده است که این پهپاد برای نخستینبار طی دو هفته گذشته بهکار گرفته شده و بهسوی پایگاهها و ناوهای جنگی ایالات متحده در منطقه شلیک شده است.
روزنامه تلگراف دریافته است که این پهپاد، نسخهای پیشرفتهتر از مدل استاندارد «حدید ۱۱۰» است؛ سلاحی که مقامهای ایرانی آنرا یکی از توانمندترین تجهیزات نظامی خود میدانند.
این پهپاد انتحاری نخستینبار سال گذشته به علی خامنهای نمایش داده شد؛ پیش از آنکه آیتالله خامنهای، در حملات آغازین جنگ کشته شود. آنچه «حدید ۱۱۰» جدید را از نمونههای پیشین متمایز میکند، سرعت و ویژگیهای پنهانکاری آن است.
در حالی که بیشتر پهپادهای تهاجمی ایران با ملخ حرکت میکنند و سرعت نسبتا پایینی دارند، این پهپاد به موتور توربوجت مجهز است که به گفته منابع ایرانی، سرعت آن را به ۳۱۶ مایل در ساعت میرساند و آن را به سریعترین پهپاد شناختهشده ایران تبدیل میکند.
این پهپاد با استفاده از یک تقویتکننده (بوستر) سوخت جامد پرتاب میشود. این بوستر ابتدا پهپاد را به سرعت و ارتفاع لازم میرساند و سپس موتور جت روشن میشود؛ قابلیتی که امکان استقرار و شلیک سریع آن را از میدان نبرد فراهم میسازد. این سرعت، برتری چشمگیری در میدان نبرد برای آن ایجاد میکند.
سامانههای پدافند هوایی از طریق شناسایی تهدید، رهگیری آن و سپس شلیک موشک یا رهگیر در زمان مناسب عمل میکنند. هرچه هدف سریعتر باشد، زمان کمتری برای تکمیل این روند در اختیار مدافع قرار میگیرد.
«حدید ۱۱۰» جدید به گونهای طراحی شدهاست که این فرصت زمانی را تا حد امکان کاهش دهد و پیش از آنکه توپها و موشکهای محافظ هدف بتوانند واکنش نشان دهند، به مقصد خود برسد. طراحی بدنه این پهپاد نیز بهگونهای است که شناسایی آن توسط رادار دشوار باشد. کارشناسان ایرانی از آن بهعنوان پهپادی با بدنهای یکپارچه و بدون پیچ و مهرههای نمایان یاد میکنند.
ورودی هوای S شکل که در بخش بالایی بدنه نصب شدهاست، پرههای فن موتور را از دید رادار پنهان میکند و سطح خارجی آن نیز با مواد جاذب امواج رادار پوشانده شدهاست. «حدید ۱۱۰» دارای کلاهک جنگی به وزن ۳۰ کیلوگرم است، برد عملیاتی آن حدود ۲۲۰ مایل برآورد میشود و میتواند نزدیک به یک ساعت در هوا باقی بماند. این میزان برای هدف قرار دادن اهداف مهم در فاصلهای نسبتا نزدیک به سواحل ایران کافی است، اما آنرا به یک سلاح راهبردی دوربرد تبدیل نمیکند.
ایران میگوید این پهپاد بهطور کامل در داخل کشور تولید شدهاست. درستی یا نادرستی این ادعا روشن نیست؛ زیرا ایران در جریان این درگیری از حمایت چین و روسیه نیز برخوردار بوده است. با اینحال، این ادعا از نظر داخلی اهمیت زیادی دارد و جایگاه این پهپاد را فراتر از میدان نبرد برای حکومت ایران برجسته میسازد.
سالها تحریم، تهران را از دسترسی به سامانههای پیشرفته هوانوردی، موتورهای مدرن و مواد مورد نیاز برای یک نیروی هوایی امروزی محروم کرده است. ناوگان هواپیماهای سرنشیندار ایران نیز عمدتا مجموعهای از جنگندههای فرسوده آمریکایی و روسی است که نگهداری آنها به دشواری انجام میشود.
هر سلاح جدید، در تغییر توازن قدرت در درون ساختار نظامی ایران نیز نقش مهمی ایفا میکند. امروزه در ایران، کنترل موشکهای بالستیک و پهپادها در اختیار ارتش متعارف نیست، بلکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی هوافضای آن این تجهیزات را در اختیار دارند.
هر پیشرفت در این زرادخانه، سلطه سپاه پاسداران بر نیروهای مسلح متعارف را بیشتر میکند و به فرماندهان آن نقش پررنگتری در تصمیمگیریهای مربوط به جنگ و صلح میبخشد. این جنگ نیز این روند را شتاب دادهاست.
با کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی و در حالی که مجتبی خامنهای، جانشین گوشهگیر او، هنوز در انظار عمومی ظاهر نشدهاست، به نظر میرسد بخش عمدهای از قدرت واقعی به سوی فرماندهانی منتقل شده که کنترل موشکها و پهپادها را در اختیار دارند.
این سلاح جدید که در میانه جنگ رونمایی شد، صرفا نمایش قدرت آتش نیست، بلکه بیانگر عزم و جهتگیری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز بهشمار میرود. ظهور این پهپاد همزمان با تغییر غیرمنتظرهای در روند جنگ بود.
پس از دو هفته تبادل حملات رو به افزایش، به نظر میرسد هر دو طرف بدون اعلام رسمی آتشبس، حملات خود را متوقف کردهاند؛ وقفهای آرام و اعلامنشده که بیشتر به یک خاموشی شباهت دارد تا یک آتشبس حاصل از گفتوگو.
با اینحال، این آرامش بسیار شکننده است. ایران تنگه هرمز را بستهاست و وعده دادهاست که دامنه جنگ را گسترش خواهد داد. ایران همچنان تاکید کرده است که اجازه نخواهد داد واشنگتن شرایط جنگ و صلح را تعیین کند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت: «ما اجازه نخواهیم داد آمریکا زمان جنگ و صلح را تعیین کند.» او افزود که ایران «تا هر زمانی که لازم باشد از خود دفاع خواهد کرد.»
وی همچنین کارزار نظامی آمریکا را ناموفق توصیف کرد و گفت جنگی که با هدف وادار کردن ایران به تسلیم آغاز شدهبود، اکنون پس از پنج ماه، واشنگتن را «در باتلاقی گرفتار کردهاست.»
او تایید کرد که ایران و عمان درباره مدیریت رفتوآمد کشتیها از طریق تنگه هرمز، بدون مشارکت آمریکا، در حال گفتوگو هستند؛ در حالی که این آبراه به دلیل آنچه «ناامنی تحمیلشده از سوی آمریکا» خوانده شد، همچنان بسته ماندهاست.
دونالد ترامپ میگوید، این وقفه برای فراهم شدن فرصت ازسرگیری گفتوگوها ایجاد شدهاست. به او گزارش داده شده که ذخایر موشکهای رهگیر ایالات متحده رو به کاهش است؛ همان موشکهایی که برای رویارویی با «حدید ۱۱۰» جدید مورد نیاز هستند. فعلا این وقفه همچنان ادامه دارد.
