✍️ تایب احمد
در پی انتشار فتوای فضلالله ممتاز عالم دین، درباره مخالفت با مبارزه مسلحانه میان او و حبیبالله حسام، مسوول شورای علمای جبهه مقاومت ملی، گفتوگویی انتقادی بر سر مشروعیت مبارزه با گروه ط-البان در فضای مجازی شکل گرفته است.
این جدال زمانی آغاز شد که حسام در واکنش به اظهارات ممتاز نوشت: «فتوای سلطانی ضد احکام قرآن و سنت همین است که تا امروز امت را در انحراف دفن کرده است.» او اینگونه فتواها را خلاف آموزههای اسلامی دانست.
فضلالله ممتاز در پاسخ، از حسام خواست به جای پشتیبانی از جنگ، برای صلح و آشتی تلاش کند. او با اشاره به مسوولیت پیشین حسام در شورای علمای خراسانافغانستان، پرسید چرا اکنون در روند صلح نقشی ندارد و تاکید کرد که دادخواهی باید از راههای مسالمتآمیز دنبال شود.
ممتاز همچنین نوشت که از دیدگاه او ریختن خون مسلمانان گناهی بزرگ است و انتظار میرود علمای دین به جای پشتیبانی از جنگ، برای جلوگیری از کشته شدن جوانان، بیوه شدن زنان و یتیم شدن کودکان تلاش کنند. او تصریح کرد که «صلح بهتر از جنگ است» و مشکلات باید از راه گفتوگو حل شود.
در برابر، مولوی حبیبالله حسام با انتشار متنی تحت عنوان «اصول مبارزه مشروع» استدلال کرد که مبارزه با آنچه «گروههای خوارج تکفیری نیابتی و قومگرا» خواند، در چارچوب دفاع مشروع و بر پایه اصول شریعت اسلامی، مشروعیت دارد.
حسام در این متن، دفاع از دین، جان، مال، کرامت انسانی، آزادی، خانواده، سرزمین، هویت ملی، علم و آموزش، عدالت، حقوق شهروندان و مبارزه با ظلم، استبداد، تبعیض و فساد را از اصول دفاع مشروع برشمرد.
او همچنین تاکید کرد که توجیه ظلم، استبداد، تبعیض، فساد اخلاقی، اجتماعی، اداری و مالی، «تحریف و خیانت آشکار به اهداف شریعت اسلامی» است و نمیتوان این موارد را با استناد به فساد حکومت پیشین توجیه کرد.
فضلالله ممتاز در واکنش دوباره، با اشاره به دوران نظام جمهوری، گفت که حسام در آن زمان نیز برای صلح تلاش میکرد و اکنون نیز باید همفکران خود را به گفتوگو و مصالحه تشویق کند. ممتاز همچنین گفت حکومت کنونی، با وجود برخی نواقص، دارای نقاط قوت و مثبتی نیز است و اصلاح مشکلات باید از مسیر صلح دنبال شود.
حسام در پاسخ نهایی، این پرسش را مطرح کرد که آیا وجود فساد در نظام جمهوری، مجوزی برای ظلم، استبداد، تبعیض، سرکوب و نقض حقوق مردم از سوی گروه ط-البان است؟ او همچنین به فرستادن نیروهای این گروه به پنجشیر، اندراب، نهرین، خوست، بدخشان و دیگر مناطق اشاره کرد و این اقدامات را مصداق ظلم دانست.
حسام در پایان با استناد به آیه ۱۱۳ سوره هود، تاکید کرد که قرآن هرگونه همراهی، توجیه و تکیه بر ستمگران را مردود میداند و نوشت که این حکم الهی، فارغ از نام و عنوان حاکمان، شامل همه ستمگران میشود.
این گفتوگو بار دیگر اختلاف نظر میان دو چهره دینی درباره مشروعیت مبارزه با گروه ط-البان و شیوه رویارویی با وضعیت کنونی خراسانافغانستان را برجسته کرده است.
