آرزو پرنیان
مراسم اعلام برندگان جایزه ادبی اورول در سالن بلومزبری تیاتر لندن، روز پنجشنبه ۵ سرطان/تیر، توسط بنیاد اورول برگزار شد.
در بخش غیرداستانی این دوره، کارن بارتلت، نویسنده و روزنامهنگار بریتانیایی، با کتاب «فرار از کابل» بهعنوان برنده معرفی شد.
این کتاب که در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است، یکی از مهمترین آثار مستند درباره تحولات خراسانافغانستان پس از سقوط کابل در ۲۴ اسد/مرداد ۱۴۰۰ به شمار میرود و توسط نشر دوکورث به چاپ رسیده است.
کتاب «فرار از کابل» روایت واقعی و مستند از سرگذشت نزدیک به ۲۰۰ زن قاضی خراسانافغانستان و خانوادههایشان است که پس از بازگشت گروه ط_البان با تهدید مستقیم مرگ و سرکوب مواجه شدند.
این زنان در دو دهه پس از ۲۰۰۱ وارد نظام قضایی خراسانافغانستان شده بودند، در دادگاهها به مقام قضاوت رسیدند و در روند مبارزه با فساد و خشونت علیه زنان و کودکان نقش مهمی ایفا کردند.
اما با سقوط دولت پیشین و خروج نیروهای بینالمللی، زندگی آنان بهطور ناگهانی در معرض خطر جدی قرار گرفت.
این اثر نشان میدهد چگونه یک شبکه بینالمللی از زنان قاضی، وکلا و فعالان حقوقی در کشورهای مختلف، بدون پشتوانه رسمی گسترده، برای نجات این افراد بسیج شدند و در نهایت توانستند حدود ۲۰۰ زن و اعضای خانوادههایشان را از خراسانافغانستان خارج کنند.
کتاب همچنین به پیامدهای این جابهجایی اجباری نیز میپردازد؛ از جمله دشواریهای آغاز زندگی جدید در کشورهای میزبان و وضعیت همچنان بحرانی زنان در داخل خراسانافغانستان.
داوران جایزه اورول این کتاب را روایتی «دقیق، انسانی و تاثیرگذار» توصیف کردهاند که بهخوبی مفهوم همبستگی فراملی و مقاومت در برابر سرکوب را بازتاب میدهد.
همچنان در این مراسم، در بخش داستان سیاسی نیز بن لرنر با رمان «رونویسی» برنده شد؛ اثری که به موضوعاتی مانند فناوری، حافظه و روایتهای انسانی در جهان معاصر میپردازد.
جایزه اورول هر سال به آثاری اهدا میشود که از نگاه داوران، بهترین نمونههای «نوشتار سیاسی بهمثابه هنر ادبی» را ارایه میکنند و برای هر بخش آن مبلغ پنج هزار پوند در نظر گرفته شده است.
