آنجلا مجیدی: برخی زندانیان زن میگفتند، بالای زنان در زندانهای گروه طالبان تجاوز جنسی میشود
گفتوگو کننده: ملیحه افضلی
انجیلا مجیدی، فعال حقوقزن، کارمند پیشین رسانه و از زنان معترض خراسانافغانستان است که پس از تسلط گروه طالبان، به اعتراضات خیابانی زنان پیوست و بازداشت، شکنجه، زندان و مهاجرت اجباری را تجربه کردهاست.
او در گفتوگو با خراسانتایمز، از روزهای سقوط کابل، اعتراضات زنان، بازداشت و شکنجه توسط گروه طالبان، فرار از خراسانافغانستان، زندگی دشوار در پاکستان و مبارزه در تبعید سخن میگوید و همچنان از نگرانیها و امیدهایش برای آینده زنان خراسانافغانستان روایت میکند.
خراسانتایمز: در مورد خودتان بگویید. تحصیلات تان، کودکی تان و گذشته تان.
انجیلا: انجیلا مجیدی، فعال حقوق زنان، کارمند رسانه و مدافع حقوق بشر از خراسانافغانستان هستم.
تحصیلاتم در رشته پزشکی بخش نسایی ولادی است و همیشه تلاش کردهام در کنار حرفهام، برای آگاهی زنان و دفاع از حقوق آنان نیز فعالیت کنم.
از کودکی به آموزش و آزادی علاقه داشتم که زنان باید آزادانه درس بخوانند، کار کنند و در جامعه نقش داشته باشند.
خراسانتایمز: میدانیم که شما در زمان جمهوریت یک شرکت تدارکاتی داشتید؛ لطفا در مورد فعالیتهای تان در آن شركت توضیح دهید. همچنان بگویید در کنار آن به چه کارهای دیگری مشغول بودید؟
انجیلا: در کنار فعالیتهای رسانهای و اجتماعی، با شوهرم یک شرکت تدارکاتی داشتیم و روی پروژههای مختلف کار میکردیم.
همچنان از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ بعنوان کارمند رسانه در بخش تهیه برنامههای موسیقی فعالیت داشتم.
علاوه بر آن، در برنامههای فرهنگی، آگاهیدهی زنان و فعالیتهای مدنی نیز سهم فعال داشتم، اما بعد از آمدن گروه طالبان، شرکت ما نیز نابود شد و تمام فعالیتهای کاری و اجتماعی ما از بین رفت.
خراسانتایمز: از روزهای سقوط کابل برای مان بگویید. کجا بودید، چه دیدید و چه کشیدید؟
انجیلا: در زمان سقوط کابل در محل کار خود بودم. فضا بسیار ترسناک بود و همه در شوک و وحشت قرار داشتند. وقتی از دفتر بیرون شدیم، احساس میکردم همه شهر تغییر کردهاست.
تمام شهر را موترسایکلهای گروه طالبان با لباسهای عجیب پر کرده بود. هیچ تکسی وجود نداشت و مردم همه در حال فرار بودند.
من از شدت ترس و وحشت، مسیر زیادی را پیاده طی کردم تا بتوانم خود را به خانه برسانم.
آن روزها از سختترین و دردناکترین روزهای زندگی من بود و احساس میکردم تمام چیزهایی که سالها برایش زحمت کشیده بودیم، در حال نابود شدن است.
خراسانتایمز: میدانیم که بعدا به اعتراضات در برابر گروه طالبان پیوستید. از روزهای اعتراضات برایمان بگوید. از چگونگی اعتراضات و برنامههای تان.
انجیلا: بعد از سقوط خراسانافغانستان، من به جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان پیوستم. در محور شخصی، من از وظیفهام در رسانه برکنار شدم، شرکت تدارکاتی ما بهدلیل اینکه من رییس آن بودم و همواره با تبعیض جنسیتی روبهرو بودم، از بین برده شد و از تمام حقوق انسانی و اجتماعی خود محروم شدم.
در محور ملی، من شاهد محروم شدن میلیونها زن و دختر خراسانیافغانستانی از حق آموزش، کار و آزادی بودم.
به همین دلیل، احساس مسوولیت میکردم که در برابر این ظلم خاموش نمانم.
اعتراضات ما معمولا بهصورت مخفیانه برنامهریزی میشد، چون خطر بازداشت و خشونت همیشه وجود داشت.
با وجود تهدیدها، تلاش میکردیم صدای زنان خراسانافغانستان را به جهان برسانیم.
خراسانتایمز: خانم انجیلا! برایمان بگو دلایل شخصی خودتان برای ایستادگی و اعتراض در برابر طالب چه بود؟ میخواهم بدانم،
چه در ذهن دارید و برای چه میجنگید.
انجیلا: گروه طالبان یک گروه دهشتافکن جاهل و نفهم هست.
من نمیتوانستم خاموش بمانم وقتی میدیدم زنان از ابتداییترین حقوقشان محروم میشوند.
دلیل مبارزه من فقط خودم نبود؛ آینده دخترم و تمام دختران خراسانافغانستان برایم مهم بود.
من برای آزادی، برابری، حق آموزش و حق زندگی انسانی میجنگیدم.
باور داشتم اگر زنان سکوت کنند، نسل آینده نیز در تاریکی و محرومیت بزرگ خواهد شد.
خراسانتایمز: آیا بازداشت، شکنجه یا زندانی شدهاید؟ اگر بله، جزییاتش را برایما قصه کنید.
انجیلا: در تاریخ ۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، در جریان یکی از اعتراضات زنان، توسط گروه طالبان بازداشت و بهشدت مورد ضربوشتم قرار گرفتم. اعضای گروه طالبان با قنداق تفنگ به دست و ناحیه کمرم ضربه زدند که باعث جراحات شدید در ستون فقرات و دستم شد.
هدف آنان متفرق ساختن معترضان بود، اما ما مقاومت کردیم و چندین تن از زنان معترض بهشدت زخمی شدند.
پس از بازداشت، من همراه با چند تن از همکارانم، از جمله لیدا هوشان و دیانا حکیمی، به حوزه سوم منتقل شدیم.
در مسیر انتقال، افراد گروه طالبان با استفاده از الفاظ توهینآمیز و نفرتپراکنانه ما را «مزدور غرب»، «شیطان» و «زنان بداخلاق» خطاب میکردند.
در زندان، زنان زیادی حضور داشتند که روایتهای دردناکی از رفتارگروه طالبان تعریف میکردند.
آنان میگفتند شبها در اتاقهای نمدار و روی زمین خالی میخوابند و هر شب برای بازجویی، شکنجه روحی و جسمی و گرفتن اعتراف اجباری، برده میشوند.
یکی از زنان برایم گفت که زنی وابسته به نهاد امر به معروف گروه طالبان در آنجا حضور دارد که برخوردی بسیار ظالمانه و غیرانسانی با بازداشتشدگان دارد.
وضعیت غذا و امکانات بسیار بد بود و حتی برای افراد بیمار نیز هیچ دارو یا مسکنی داده نمیشد.
خودم نیز در دوران بازداشت از درد شدید کمر و دست رنج میبردم، اما طالبان نهتنها توجهی نمیکردند بلکه میگفتند: «اگر بمیرید هم برایتان دوا نمیدهیم.»
پس از یک روز، با ضمانت آزاد شدم و فردای آن نزد داکتر مراجعه کردم. داکتر پس از معاینه اعلام کرد که چند مهره کمرم بهشدت آسیب دیده و تنها راه درمان، جراحی ستون فقرات است.
در خراسانافغانستان هر داکتری که مراجعه میکردم میگفت این عمل بسیار پیچیده است و امکانات انجام آن را ندارند.
پس از دو سال تحمل درد شدید، وضعیت صحیام به مرحلهای رسید که هنگام راه رفتن پاهایم بیحس میشد و علایم فلج شدن را احساس میکردم.
در نهایت مجبور شدم برای انجام جراحی ستون فقرات به پاکستان سفر کنم. با وجود انجام عمل، تا امروز همچنان از درد مزمن کمر، گرفتگی عضلات، اضطراب و ترس ناشی از آن تجربهها رنج میبرم.
بعد از آزادی نیز فشارهای امنیتی و تهدیدها بر من افزایش یافت و باعث میشد موقعیت زندگیام را به طور مداوم تغییر بدهم.
خراسانتایمز: برخی روایتها از تجاوز به زنان زندانی بیرون درز کرده. بنظر تان چقدر واقعیت داشت؟
انجیلا: برخورد گروه طالبان بسیار خشن و غیرانسانی بود.
بسیاری از زنانی که از زندان آزاد میشدند، دچار آسیبهای شدید روحی و روانی بودند و میگفتند بالای خانمها در زندان گروه طالبان تجاوز جنسی صورت میگرفت و با لباس های برهنه از آنها عکس و ویدیو میگرفتند.
این واقعیت زندان گروه طالبان است!
آنها از ترس یا فشار اجتماعی نمیتوانستند آزادانه صحبت کنند.
به باور من، این روایتها حقیقت تلخی از وضعیت زنان زندانی در خراسانافغانستان را نشان میدهد.
خراسانتایمز: پس از شکنجه و برخورد گروه طالبان، آیا به فعالیتهای اعتراضی خود ادامه دادید یا آن را متوقف کردید؟
انجیلا: بله، باوجود فشارهای روانی و تهدیدهای مستقیم مبارزه خود را ادامه دادم.
حتی زمانی که مجبور شدم مخفی شوم، باز هم از طریق شبکههای اجتماعی حرف زدم. چون تمام تلاش گروه طالبان این بود که ما حرف نزنیم. من حرف زدم.
خراسانتایمز: از زمان ترک خراسانافغانستان روایت کنید؛ با چه چالشها و مشکلاتی روبهرو شدید؟
انجیلا: ترک خراسانافغانستان برایم بسیار سخت و دردناک بود.
ما شبانه و با ترس زیاد فرار کردیم، چون میترسیدیم گروه طالبان ما را بازداشت کنند.
ترک خانه، زندگی، دوستان و تمام خاطرات آسان نبود و آیندهمان نیز کاملا نامعلوم بود. در مسیر فرار، همیشه ترس از شناسایی و بازداشت وجود داشت.
زمانیکه نزدیک مرز تورخم شدیم خیلی تشویش داشتم که ممکن مرا شناسایی کرده ودستگیر کنند.
همچنان برای ما اجازه عبور از مرز نمیدادند و میگفتند: «چرا میروید پاکستان؟ شما فرار میکنید؟ شما جاسوس امریکا هستید؟»
در حالیکه ساعت ها انتظار کشیدیم و لباس من نیز کاملا در چهارچوب شریعت بود ولی بهانهگیری خیلی زیاد کردند و خیلی به مشکل از مرز عبور کردیم.
خراسانتایمز: چه مدت در پاکستان زندگی کردید؟ از شرایط دشوار زندگی در پاکستان بگویید؛ آیا زندگی مطابق خواسته و انتظارتان پیش میرفت؟
انجیلا: یکونیم سال در پاکستان زندگی کردم وفعالیت های خودرا با «جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان» آغاز کردم.
اما شرایط بسیار دشوار بود و ما امنیت و ثبات نداشتیم، زندگی مطابق انتظار ما پیش نمیرفت.
مشکلات اقامت، فشار روحی، نگرانی از آینده و مشکلات اقتصادی همیشه همراه ما بود و احساس میکردم هنوز هم در حالت بیسرنوشتی زندگی میکنم.
خراسان تایمز: نگاه و برخورد اقارب و خانوادهتان نسبت به فعالیتهای اعتراضی شما چگونه بود؟
بعضی اقارب و نزدیکانم نگاههای عجیب به من داشتند و زنان معترض را بدنام و بداخلاق میدانستند، بهخصوص زمانیکه زندانی شدم فکر میکردند، دختری بداخلاق و بیآبرو هستم.
اما فاملیم نگران امنیت من بودند و میترسیدند که گروه طالبان به ما آسیب برسانند.
اما در عین حال، تعدادی از نزدیکانم از من حمایت میکردند و میدانستند که سکوت در برابر ظلم برایم ممکن نیست.
خراسانتایمز: چه مدت است از کابل دورید و آیا دلتنگ کابل و روزهای آزادی آن شدید؟
انجیلا: دو سال میشود که از وطن دور هستم و بدون شک دلتنگ کابل و روزهای آزادی شدهام.
کابل برای من فقط یک شهر نبود؛ محل زندگی، خاطرات، دوستان و آرزوهایم بود.
بیشتر دلتنگ روزهایی میشوم که زنان میتوانستند آزادانه درس بخوانند، کار کنند و در جامعه حضور فعال داشته باشند.
خراسان تایمز: آیا تا به حال شده که از اعتراض و مبارزه خسته شده باشید؟ اگر بله، چه چیزی دوباره به شما انگیزه دادهاست؟
بله، بارها خسته و ناامید شدم، مخصوصا بعد از خشونتها، تهدیدها و فشارهای روانی.
اما فکر آینده دخترم و وضعیت میلیونها زن خراسانافغانستان دوباره به من انگیزه میداد.
احساس میکردم نباید اجازه دهیم صدای زنان کاملا خاموش شود.
خراسان تایمز: در مورد امروز تان حرف بزنید. مصروف چه کارهایی استید؟
انجیلا: فعلا در هالند زندگی میکنم و تلاش دارم زندگی آرامتری بسازم.
بیشتر وقتم صرف یادگیری، رسیدگی به خانوادهام و ادامه فعالیتهای آگاهیدهی درباره وضعیت زنان خراسانافغانستان میشود.
همچنان تلاش میکنم صدای زنان خراسانیافغانستانی را فراموش نکنم و در حد توانم برای بازتاب مشکلات آنان صحبت کنم.
خراسان تایمز: از اوضاع خراسانافغانستان چه میدانید و چقدر دلواپس آنجایید؟
انجیلا: من همیشه وضعیت خراسانافغانستان را دنبال میکنم و بسیار نگران زنان و دخترانی هستم که از حق آموزش، کار و آزادی محروم شدهاند.
شرایط اقتصادی و انسانی نیز بسیار دشوار است و این موضوع باعث نگرانی عمیق من میشود.
هر روز خبرهای دردناک از محدودیتها، قتلها و فشارها بر زنان میشنوم و این برایم بسیار سنگین است.
خراسان تایمز: برای مان از آینده و امیدهای تان بگویید.
انجیلا: امید من این است که روزی خراسانافغانستان دوباره کشوری آزاد شود؛ جایی که زنان بتوانند بدون ترس زندگی کنند، درس بخوانند و آینده خود را بسازند.
آرزو دارم دخترم در دنیایی بزرگ شود که حقوق و آزادیاش محترم شمرده شود و هیچ زنی بهخاطر عقیده یا جنسیتش سرکوب نشود.
