✍نیکولاس وینوکور و ایرین دوهرتی
منبع: پولیتیک
برگردان: خراسانتایمز
در حالیکه رهبران جهان برای اشتراک در کنفرانس امنیتی مونشن در آلمان گردهم آمدهاند، نتایج تازه «نظرسنجی پولیتیکو» نشان میدهد تلاشهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، برای بازنویسی روابط دیرینه بینالمللی ـ بهویژه با اروپا ـ سبب دور شدن متحدان سنتی و وفادار این کشور شدهاست.
کاهش اعتبار آمریکا، پرسشهای تازهای را درباره ثبات نظم جهانی که دههها پابرجا بوده و نیز جایگاه قدرت این کشور در صحنه بینالمللی برانگیخته است.
بر بنیاد این نظرسنجی، در همه کشورهای مورد بررسی، شمار کسانی که آمریکا را «متحد غیرقابل اعتماد» میدانند، بیشتر از کسانی است که آن را «متحد قابل اعتماد» میشمارند.
در آلمان، نیمی از بزرگسالان چنین نظری دارند و در کانادا این رقم به ۵۷ درصد میرسد. در فرانسه نیز شمار افرادی که آمریکا را غیرقابل اعتماد میدانند، بیش از دو برابر کسانی است که آن را قابل اعتماد تلقی میکنند.
اعتبار آمریکا تنها در بریتانیا نسبتاً بالاتر است، آن هم در مقایسه با دیگر کشورها: ۳۵ درصد شهروندان بریتانیا گفته اند آمریکا متحد قابل اعتماد است، در حالی که ۳۹ درصد آن را غیرقابل اعتماد میدانند.
قدرت نظامی آمریکا نیز بهگونه فزایندهای بهعنوان یک عامل نامطمئن دیده میشود. در این نظرسنجی بینالمللی، بیشترین شمار پاسخدهندگان در فرانسه و آلمان گفتهاند باور ندارند که دشمنان به دلیل رابطه با آمریکا از حمله به آنان بترسند.
در بریتانیا نیز طی تنها یک سال، ۱۰ درصد کاهش در شمار کسانی ثبت شده که هنوز آمریکا را عامل بازدارنده موثر در برابر دشمنان میدانند.
این نظرسنجی آنلاین توسط شرکت مستقل نظرسنجی «پابلیک فرست» مستقر در لندن انجام شده و نشان میدهد اعتماد به آمریکا در میان چهار متحد کلیدی ناتو طی یک سال گذشته و در پی مجموعهای از تنشها با واشنگتن، بهشدت کاهش یافته است.
در بریتانیا، فرانسه و آلمان، دیدگاههای منفی نسبت به آمریکا بر دیدگاههای مثبت پیشی گرفته است؛ بهویژه در زمینههایی چون دفاع از دموکراسی، همسویی ارزشی و قابل اعتماد بودن بهعنوان متحد.
روابط میان واشنگتن و متحدان اصلی ناتو از زمانی متشنجتر شد که معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، سال گذشته در کنفرانس امنیتی مونشن سخنرانی جنجالیای انجام داد که میزبانان اروپایی را شوکه کرد. پس از آن، اختلافات تجاری، لحن تند سیاسی و تلاش دولت ترامپ برای تصرف گرینلند از پادشاهی دانمارک، این روابط را بیش از پیش آسیبپذیر ساخت.
این بحرانها سبب شد رهبران هشدار دهند که روابط با آمریکا بهگونهٔ بنیادی تغییر کرده است. مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در ماه جنوری در داووس سویس گفت:
«ما در میانه یک گسست قرار داریم، نه یک گذار ساده.»
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، نیز در مصاحبهای با چند روزنامه اروپایی گفت از سوی واشنگتن «تهدید و ارعاب» صورت میگیرد و هشدار داد که روابط فراآتلانتیک به این زودیها به حالت عادی بازنخواهد گشت.
در مراسم افتتاح بازیهای المپیک زمستانی در میلان، جیدی ونس با هو شدن و اعتراض شماری از حاضران روبرو شد. کایا کالاس، مسئول ارشد دیپلماسی اتحادیه اروپا، این واکنش را ناشی از «غرور اروپایی» و سخنان «نهچندان خوشایند» دولت آمریکا درباره اروپا دانست.
سب وراید، رئیس بخش نظرسنجی شرکت پابلیک فرست، گفت: «سال گذشته افکار عمومی احساس میکرد که آمریکا متحدی غیرقابل اعتماد اما حیاتی است که با وجود غیرقابل پیشبینی بودن، دشمنان را بازمیدارد. اما اکنون مردم اروپا بهسختی باور دارند که چنین بازدارندگیای هنوز وجود دارد. پرسش اصلی رهبران در کنفرانس امنیتی مونشن این است که چگونه میتوان امنیت را بدون آمریکا دوباره ایجاد کرد.»
این نظرسنجی همچنین نشان میدهد که شمار فزایندهای از پاسخدهندگان در کشورهای مورد بررسی باور ندارند که آمریکا ارزشهای مشترک با آنان دارد یا از دموکراسی دفاع میکند؛ مفهومی که سالها از اصول اساسی سیاست خارجی آمریکا بوده است.
در فرانسه، تنها ۱۷ درصد گفتهاند «آمریکا ارزش های ما را شریک است»، در حالی که ۴۹ درصد با این نظر مخالفت کردهاند. در آلمان، ۵۰ درصد گفتهاند آمریکا ارزشهای آنان را شریک نیست و تنها ۱۸ درصد باور دارند که واشنگتن «از دموکراسی حفاظت میکند».
با وجود این دیدگاههای منفی، هنوز اندکی امید وجود دارد. در آلمان، فرانسه و بریتانیا، بیشترین شمار پاسخدهندگان گفتهاند که ترامپ روابط کشورشان با آمریکا را تضعیف کرده، اما این روابط میتواند پس از پایان دوره او دوباره ترمیم شود.
