سیحون کوهسار
کارشناسان امنیتی هشدار میدهند چین با رونمایی از یک سلاح مایکروویوی پرتوان (HPM) پیشرفته و قابل نصب روی موترهای نظامی، گامی بلند در راستای توسعه تواناییهای ضدفضایی و جنگ الکترونیک برداشته است.
این سامانه که TPG1000Cs نام دارد، از سوی پژوهشگران و رسانههای این کشور به عنوان ابزاری موثر و کمهزینه برای اختلال یا تخریب منظومههای ماهوارهای مدار پایین زمین (LEO) مانند «استارلینک» اسپیسایکس معرفی شدهاست.
بر اساس گزارش روزنامه ساوث چاینا مورنینگ پست و مقالهای در مجله تخصصی Chinese High Power Laser and Particle Beams، این دستگاه که در موسسه فناوری هستهای شمال غربی در شیآن ساخته شده، قادر است پالسهای انرژی مایکروویوی با قدرت حداکثر ۲۰ گیگاوات را برای مدت زمان قابل توجه ۶۰ ثانیه تولید کند. وزن آن حدود پنج تن و طولش نزدیک به چهار متر است و برای استقرار روی وسایل نقلیه نظامی، کشتیها، هواپیماها و احتمالا فضاپیماها طراحی شدهاست.
پژوهشگران به سرپرستی «وانگ گانگ» ادعا میکنند این سامانه میتواند در یک ماموریت تا ۳۰۰۰ پالس پرانرژی شلیک کند و تاکنون در آزمایشها بیش از ۲۰۰ هزار پالس را با موفقیت اجرا کرده که نشاندهنده پایداری عملیاتی آن است. پیشرفتهای کلیدی در استفاده از آلیاژهای سبکتر، مسیرهای عایقبندی بهتر و ساختار فشرده ذخیرهسازی انرژی، امکان دستیابی به این سطح توان و ماندگاری را فراهم کردهاست.
سلاحهای مایکروویوی پرتوان با انتشار انرژی شدید فرکانس رادیویی، میتوانند بدون ایجاد گرما یا آسیب فیزیکی مستقیم، از طریق آنتنها و کابلها وارد سیستمهای الکترونیکی شده و با ایجاد جریانها و ولتاژهای مخرب، آنها را به طور دائم از کار بیندازند.
تحلیلگران نظامی بر این باورند که چنین سلاحی میتواند نقش محوری در سناریوی احتمالی درگیری بر سر تایوان ایفا کند. بر اساس تحلیلی در مؤسسه جیمزتاون در می ۲۰۲۵، ارتش آزادیبخش خلق چین (PLA) ممکن است از اینگونه سلاحها به عنوان «ابزار موج اول» حملات غیرجنبشی استفاده کند تا با از کار انداختن مراکز فرماندهی، سیستمهای راداری، دفاع موشکی، شبکههای ارتباطی و برق، ساختار فرماندهی و کنترل (C2) و معماری اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی (ISR) تایوان را متلاشی کند و مقاومت هماهنگ را غیرممکن سازد. این حملات احتمالاً با عملیات سایبری هماهنگ خواهد شد تا تاثیر آن تشدید شود.
این توسعه فناورانه با دکترین نظامی «جنگ نابودی سیستمها» و نظریه «جنگ دقیق چندحوزهای» (MDPW) چین همسو است. بر اساس این مفاهیم، هدف فلج کردن شبکههای حیاتی دشمن از طریق ادغام عملیات در تمامی حوزهها (زمینی، دریایی، هوایی، فضایی، سایبری، الکترومغناطیسی و شناختی) و اعتبار اثرات دقیق بر گرههای حساس است. سلاحهای انرژی هدایتشده مانند مایکروویو و لیزر، بخشی کلیدی از این رویکرد «سیستم در برابر سیستم» محسوب میشوند.
ایالات متحده و متحدانش گزینههایی برای کاهش این تهدید در اختیار دارند. به گفته مری برکی از مرکز پژوهشهای امنیت جهانی (گزارش ژوئن ۲۰۲۵)، فناوریهای «حسگری کوانتومی» مانند حسگرهای اینرسی کوانتومی و ساعتهای اتمی میتوانند با ارائه توانایی موقعیتیابی، ناوبری و زمانبندی (PNT) کاملا مستقل و بدون نیاز به سیگنالهای خارجی مانند GPS، آسیبپذیری در برابر جنگ الکترونیک و حملات مایکروویوی را کاهش دهند.
