✍آنا پروچنیتسکا و دمیتری آنتونوف
منبع: خبرگزاری رویترز
ترجمه: سمیر بیات
مذاکرهکنندگان اوکراینی و روسی روز جمعه ۲۳ جنوری در ابوظبی گرد هم آمدند تا به مسئله حیاتی سرزمین بپردازند؛ گفتوگوهایی که تاکنون هیچ نشانهای از سازش در آن دیده نمیشود. این در حالی است که حملات روسیه، اوکراین را به عمیقترین بحران انرژی در چهار سال جنگ فرو برده است.
کییف زیر فشار فزاینده امریکا قرار دارد تا به توافق صلح در جنگی برسد که با تهاجم تمامعیار روسیه در فبروری ۲۰۲۲ آغاز شد. مسکو خواهان آن است که اوکراین پیش از توقف جنگ، تمامی منطقه صنعتی شرقی خود، دونباس، را واگذار کند.
رئیسجمهور اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، گفت که اختلاف سرزمینی اولویت اصلی مذاکرات در امارات متحده عربی خواهد بود.
او به خبرنگاران در یک گفتوگوی واتساپی گفت:
«مسئله دونباس کلیدی است. این موضوع بررسی خواهد شد و دیدگاه هر سه طرف امروز و فردا در ابوظبی مطرح میشود.»
این سخنان یک روز پس از گفتوگوهای او با رئیسجمهور امریکا، دونالد ترامپ، در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس بیان شد؛ دیدارهایی که نتیجه فوری در پی نداشت.
به گفته یکی از دستیاران زلنسکی، انتظار میرود مذاکرات در خلیج فارس صبح روز شنبه ادامه یابد.
این گفتوگوها در شرایطی انجام میشود که حملات شدید روسیه به سیستم انرژی اوکراین، برق و گرمایش شهرهای بزرگی مانند کییف را قطع کرده است، در حالی که دما به مراتب پایینتر از نقطه انجماد قرار دارد.
خواست رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، مبنی بر تسلیم شدن اوکراین در برابر ۲۰ درصد از منطقه دونتسک که هنوز در کنترول کییف است حدود ۵۰۰۰ کیلومتر مربع به مانع اصلی هرگونه توافق جدی تبدیل شده است.
زلنسکی حاضر نیست سرزمینی را واگذار کند که روسیه طی چهار سال جنگ فرسایشی نتوانسته آن را تصرف کند.
نظرسنجیها نشان میدهد که در میان مردم اوکراین تمایل اندکی برای امتیازدهی سرزمینی وجود دارد.
سخنگوی کرملین، دمیتری پسکوف، روز جمعه گفت که اصرار روسیه بر واگذاری دونباس از سوی اوکراین «یک شرط بسیار مهم» است.
یک منبع نزدیک به کرملین به رویترز گفت که مسکو آنچه را «فرمول انکوریج» مینامد که به گفته روسیه در نشست ماه آگست گذشته میان ترامپ و پوتین توافق شده به این معنا میداند که روسیه کنترل کامل دونباس را در دست داشته باشد و خطوط فعلی جبههها در شرق و جنوب اوکراین منجمد شود.
دونتسک یکی از چهار منطقه اوکراین است که مسکو در سال ۲۰۲۲ پس از همهپرسیهایی که کییف و کشورهای غربی آن را ساختگی خواندند، اعلام کرد آن را ضمیمه کرده است. بیشتر کشورهای جهان دونتسک را بخشی از خاک اوکراین به رسمیت میشناسند.
در حالی که مذاکرات روز جمعه جریان داشت، ماکسیم تیمچنکو، رئیس بزرگترین شرکت خصوصی تولید برق اوکراین، به رویترز گفت که اوکراین به یک آتشبس نیاز دارد که حملات بر زیرساختهای انرژی را متوقف کند، زیرا وضعیت به سوی «فاجعه انسانی» پیش میرود.
وزیر انرژی اوکراین نیز روز پنجشنبه گفت که شبکه برق این کشور دشوارترین روز خود را از زمان خاموشی گسترده نوامبر ۲۰۲۲ تجربه کرده است؛ زمانی که روسیه برای نخستین بار بمباران زیرساخت های انرژی را آغاز کرد.
زلنسکی روز پنجشنبه در داووس گفت که مذاکرات ابوظبی نخستین نشست سهجانبهای است که از آغاز جنگ، نمایندگان اوکراین و روسیه با میانجیگری امریکا در آن شرکت میکنند.
سال گذشته، هیئتهای روسی و اوکراینی برای نخستین بار از سال ۲۰۲۲ بهصورت حضوری در استانبول دیدار کردند. همچنین یک مقام ارشد اطلاعات نظامی اوکراین در نوامبر گذشته در ابوظبی با نمایندگان امریکا و روسیه گفتوگو داشت.
اوکراین در صورت دستیابی به توافق صلح، به دنبال تضمینهای امنیتی قوی از سوی متحدان غربی است تا از حمله دوباره روسیه که تمایل اندکی به پایان جنگ نشان داده جلوگیری شود.
زلنسکی همچنین به خبرنگاران گفت که توافق بر سر تضمینهای امنیتی امریکا برای کییف آماده است و او تنها منتظر تعیین تاریخ و محل امضا از سوی ترامپ است.
در مقابل، روسیه پیشنهاد داده است که بخش عمده نزدیک به ۵ میلیارد دالر از داراییهای روسیه که در امریکا مسدود شده، برای بازسازی مناطق تحت اشغال روسیه در داخل اوکراین استفاده شود. اوکراین، با حمایت متحدان اروپایی، خواهان پرداخت غرامت از سوی روسیه است.
زلنسکی این پیشنهاد روسیه را «بیمعنا» خواند.
روسیه میگوید خواهان راهحل دیپلماتیک است، اما تا زمانی که راهحل مذاکرهشده دستنیافتنی باشد، به دنبال تحقق اهداف خود از راه نظامی ادامه خواهد داد.
