سیحون کوهسار
فرهاد دریا، آوازخوان شناختهشده خراسانافغانستان، در سال ۱۳۸۹ کنسرتی با عنوان «کنسرت صلح» در استان هلمند برگزار کرد. در آن زمان، بخشهایی از این استان تحت سلطه گروه طالبان بود. سال گذشته، وی در برنامهای تلویزیونی «چندشنبه باسینا» ادعا کرد که چندین فرمانده گروه طالبان از برگزاری آن کنسرت حمایت کردند و گفت که بسیاری از فرماندهان این گروه طرفدار موسیقی هستند. در حقیقت دریا سعی کرد تا گروه طالبان را به سیاه و سفید تقسیم کند.
از آنجای که پیشه فرهاد دریا با تفکر گروه طالبان در دشمنی است، این اظهارات در آن زمان چندان جدی گرفته نشد و باورپذیر به نظر نمیرسید.
پس از تسلط گروه طالبان بر خراسانافغانستان در سال ۲۰۲۱، برخلاف بسیاری از هنرمندان که به صراحت با جنایات و رفتارهای قومی این گروه مخالفت کردند، فرهاد دریا موضع روشنی اتخاذ نکرد. او در چهار سال گذشته عمدتا فقط از سیاست بستن مکاتب و دانشگاهها به روی دختران توسط گروه طالبان انتقاد کردهاست.
هفته گذشته، فرهاد دریا در آمستردام کنسرتی برگزار کرد. در جریان این برنامه، یکی از هوادارانش که به روی صحنه دعوت شده بود، خواست به آدرس گروه طالبان سخن بگوید و از جنایات آنها بر زنان و مردم کشور یاد، کند، دریا با او مخالفت کرد و آن هوادار از سالن اخراج شد. این رفتار، بار دیگر بحثهایی را درباره جدی نبودن مخالفت او با گروه طالبان برانگیخت و واکنشهای گستردهای را در پی داشت.
فرهاد دریا در واکنش به این جنجال، در یک مصاحبه اظهار داشت: «این اتفاق طوری روایت شد که گویا من طرفدار یک گروه تروریستی هستم. این برداشت شدیدا نادرست، غیرقابل قبول و غیرمنطقی است. من هیچوقت، هیچ زمانی و هیچگاهی از خشونت و ترور حمایت نکردهام.»
با این حال، مدت زیادی از این سخنان نگذشته است که عکسی منتشر شد که نشان میدهد فرهاد دریا با دیوه پتنگ و همسرش، که از لابیگر های شناختهشده گروه طالبان هستند، عکس یادگاری گرفتهاست. این اقدام تناقض آشکاری با ادعاهای پیشین او ایجاد کرد. بسیارها گفتند که فرهاد دریا با لابیگرهای گروه طالبان چه رابطه دارد؟
به نظر میرسد دو عامل اصلی باعث شده فرهاد دریا نتواند به طور کامل از گروه طالبان فاصله بگیرد: نخست، اشتراک قومی او با بخش عمدهای از افراد این گروه، و دوم، داراییها و منافع اقتصادی او در خراسانافغانستان که ممکن است در صورت مخالفت آشکار در معرض خطر قرار گیرند.
پرسش نهایی این است: آیا فرهاد دریا با این رفتارهای دوگانه، مردم را فریب میدهد و از موسیقی به عنوان وسیلهای برای پیشبرد اهداف قومی خود استفاده میکند؟
یا اینکه او در یک تناقض آشکار، از یک سو با هنر و موسیقی پیوند خورده و از سوی دیگر با گروه طالبان دست دوستی دادهاست؟
