نویسنده: محمد اکرام اندیشمند
بسیاری از دولتها، زمام داران و سیاستمداران جهان به انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده امریکا امریکا که سه شنبه پنجم نوامبر ۲۰۲۴ / پانزدهم عقرب ۱۴۰۳ خورشیدی، برگزار میشود، چشم دوخته اند. جالب این است که حتی دولتهای دوست و متحد مانند روسیه و جمهوری اسلامی ایران و مخالف در برابر امریکا و سیاستهایش، علاقمندی و آرزوی متفاوت برای دو نامزد رقیب این انتخابات دارند، هرچند که بصورت رسمی و علنی در این مورد سخن نگفته اند و نمی گویند. مسکو از تۀ دل می خواهد ترامپ جمهوری خواه را پیروز این انتخابات ببیند، در حالی که آرزوی قلبی تهران، پیروزی خانم کاملا هریس دموکرات است.
نکتۀ جالب دیگر در این انتخابات به آرزو و علاقمندی زلنسکی رئیس جمهور اوکراین و نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل بر میگردد. در حالی که آرزوی حاکمان اسرائیل و روسیه، پیروزی ترامپ است، اما زلنسکی از این پیروزی به شدت احساس نگرانی و وحشت میکند و میخواهد کاملا هریس را در قصر سفید ببیند تا هیزمی را که صاحب بعدی این قصر برای آتش جنگ اوکراین به زلنسکی فراهم میکند، کاهش نیابد و قطع نشود.
تمایلات قلبی حاکمان عرب سنی رقیب و مخالف جمهوری اسلامی ایران و چینیها بر سر انتخابات امریکا نیز جالب و قابل توجه است. بسیاری از شاهان، امیران و حاکمان عرب مخالف و رقیب تهران، با نتانیاهو، آرزو و تمایل مشترک دارند و می خواهند ترامپ را در قصر سفید ببینند. این در حالی است که چین دوست نزدیک مسکو و پوتین بر خلاف رفقای روسی خود متمایل است تا کاملا هریس دموکرات وارد قصر سفید شود.
اروپاییهای متحد و هم پیمان امریکا نیز در مورد انتخابات فردای ایالات متحده امریکا، بسیار نگران اند و بیشتر با آرزو و علاقۀ چین کمونیست نزدیکی و همصدایی دارند تا با پوتین و نتانیاهو. اروپاییها میخواهند هریس برندۀ انتخابات فردا باشد، نه ترامپ. چونکه ترامپ برای آنها شبیه یک کابوس است که آنها احساس میکنند پیروزی ترامپ تمام بار و هزینۀ جنگ اوکراین را بر شانههای شان قرار میدهد و ترامپ بیشتر در پی باج گیری از آنها می باشد.
انتخابات فردای امریکا در رابطه با خراسان/افغانستان و برای حاکمان و سیاستمداران مختلف آن نیز مهم و قابل توجه است. بعضی از رهبران و چهرههای سیاسی جمهوری فروپاشیده و گروههای تنطیمی و قومی مخالف گروه طالبان هنوز چشم براه پیروزی ترامپ هستند. به خصوص اینکه ترامپ با انتقادهای همیشگی خود از خروج تحقیر آمیز قوای امریکا توسط بایدن و حکومت دموکراتها، آنها را امیدوار ساخته است. آنها گاهی در ذهن خود این امید را مطرح میکنند و پرورش می دهند که اگر ترامپ شعار بازگرداندن عظمت امریکا را سر میدهد و می گوید من این شکوه و عظمت و اقتدار به امریکا را بر می گردانم، ممکن است برای جبران تحقیر و فضیحت خروج امریکا از خراسان/افغانستان کاری انجام دهد تا شکوه خدشه دار شده و شکست خوردۀ امریکا جبران شود و بر گردد. اینکه ترامپ گاهی برای دروغهای تبلیغات انتخاباتی خود از تصاحب دوبارۀ میدان هوایی بگرام حرف میزند، ذهن امید وار و تنبل تاجران سیاسی، دینی و قومی خراسان/افغانستان را بیشتر درگیر و امید وار می سازد.
علی رغم آنکه ترامپ آدم غیر قابل پیش بینی و دیوانۀ سیاسی ارزیابی میشود، اما به نظر نمیرسد که او در مورد خراسان/افغانستان پس از پیروزی خود حتی طرحی داشته باشد و بخشی از وقت خود را مشغول خراسان/افغانستان کند. چونکه ترامپ و هر حاکم دیگر در قصر سفید اولویتهای دیگر بر سر منافع و سیاستهای امریکا دارد که خراسان/افغانستان قطعاً شامل این اولویتها نخواهد بود.
رو یهمرفته انتخابات فردای ریاست جمهوری امریکا برای تمام جهان اهمیت دارد. چونکه امریکا با در دست داشتن ۲۵ درصد اقتصاد جهان، با داشتن بودجۀ نظامی معادل تمام بودجههای نظامی جهان و با داشتن صدها پایگاه نظامی در بیش از یکصد کشور، بر تحولات و حوادث سیاسی و نظامی و اقتصادی دنیا تاثیر مهمی بجا میگزارد.
فردا، کی خواهد بُرد، ترامپ یا هریس؟
سیستم انتخابات ایالات متحده امریکا نیز سیستم جالب و منحصر به فرد است. در نظام انتخاباتی ریاست جمهوری امریکا آنکه اکثریت آرای رای دهندگان را ببرد، برندۀ انتخابات نیست. برندۀ انتخابات نامزدی است که نصف جمع یک رای الکترال (کالجهای انتخاباتی)را ببرد.
در سال ۲۰۱۶، دونالد ترامپ با اینکه نزدیک به سه میلیون رأی کمتر از خانم هیلاری کلینتن داشت، پیروز انتخابات شد. در سال ۲۰۰۰ نیز جرج بوش با وجود اینکه الگور، نامزد دموکرات، بیش از نیم میلیون رأی بیشتر از او داشت، انتخابات را برد.
ایالات متحده امریکا در مجموع ۵۳۸ رای الکترال دارد. نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری برنده میشود که ۲۷۰ رای الکترال را بدست بیارود. یعنی نصف رای الکترال که ۲۶۹ رای میشود را با یک رای دیگر از آن که به ۲۷۰ رای الکترال میرسد.
نظر سنجیها میان ترامپ و هریس بسیار نزدیک است و پیروزی آنها با توجه به نزدیکی رقابت از سوی منابع معتبر، به شکل قطعی پیش بینی نمیشود. هر چند منابع و حتی نهادهای که نظر سنجیها را ترتیب میکنند با توجه به جانبداری و تمایل خود از پیروزی نامزد مورد نظر گزارش می دهند.
رای الکترال یا کالجهای انتخاباتی چیست؟
رای الکترال یا کالجهای انتخاباتی به معنی مجمع انتخاب کنندگان است. “کالج” به معنی مجمع و “الکتر”، انتخاب کننده یا گزیننده است.
نامزدان ریاست جمهوری در پنجاه ایالت امریکا رقابت میکنند. هر ایالت بر مبنای تعداد نفوس یا جمعیتش، سهمیۀ مشخص آرای الکترال دارد که مساوی با مجموع تعداد نمایندگان آن ایالت در مجلس سنا و مجلس نمایندگان ایالات متحده امریکا است.
تمام ایالات متحده امریکا در مجموع ۵۳۸ سهیمۀ الکترال دارند. سهمیۀ رای الکترال ایالت کالیفرنیا بر اساس نفوس این ایالت که بیشترین نفوس را دارد، ۵۵ رای الکترال است. در حالی که ایالتهای الاسکا، داکوتای جنوبی و چند ایالت دیگر سه سهمیه الکترال دارند. ایالت تگزاس ۳۸، ایالتهای فلوریدا و نیویارک هر کدام ۲۹ رای الکترال و باقی ایالتها بین ۳ تا ۲۰ سهیۀ الکترال دارند.
نکتۀ جالب و شگفت آور این است هر کدام از نامزدانی که در یک ایالت پیروز شود، صاحب تمام سهمیۀ رای الکترال آن ایالت میشود. اینگونه نیست که بازندۀ آن ایالت به حد رای خودش، سهمیۀ الکترال را بگیرد.
شما چه فکر میکنید، فردا برندۀ انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحدۀ امریکا کیست، ترامپ یا هریس؟